تبليغاتX
دندانپزشکی امروز
اطلاعات دندانپزشکی

درمان دندانهای فاصله دار

دندانهائی که با فاصله از هم واقع هستند مشکلات زيادی از لحاظ زيبائی برای بيمار ايجاد ميکند که پرداختن به درمان آن دغدغه چنين افرای هست بخصوص برای اشخاصی که در سنين جوانی هستند و به زيبائی خود اهميت ميدهند .نخست به علت بوجودآمدن چنين عارضه میپردازيم

علت عمده رديف نبودن دندانها ارثی ميباشد به اين صورت که داشتن دندانهای درشت در يک فک کوچک باعث ميشود که دندانها فضای کافی برای رشد نداشته و در نتيجه دندانها در اصطلاح عاميانه روی هم درآمده و باعث نامرتب شدن دندانها ميگردد و بر عکس وقتی که دندانهای ريز و کوچک در يک فک بزرگ قرار گيرد دندانها نمائی فاصله دار پيدا کرده و بخصوص اين وضعيت بنا به علل خاصی بيشتر در دندانهای جلو بيشتر خوش را نشان ميدهد و در نتيجه از لحاض زيبائی مشکلاتی را برای فرد ايجاد ميکند.علت پديدآمدن اين ناهنجاری در روابط فک با دندان به اين خاطر است که کد ژنتيکی دندانها با فک و ضمائم آن در دو محل جداگانه قرار دارد و لذا يک فرد ممکن است دندانها ريز را از پدرش به ارث برده و فک بزرگ را از مادر به ارث ببرد  يا برعکس و در نتيجه اين نوع ناهنجاريها بوجود ميايد

کلا برای درمان اين ناهنجاريها نيازمند ارتودنسی يا رديف کردن دندانها هستيم ولی برای مورد خاص مورد بحت که وجود دندانهای فاصله دار بخصوص در دندانهای جلوئی است صرفا با درمانهای ارتودنسی نميتوان به درمان آن اقدام کرد . بخصوص که در بعضی مواقع بستن چنين فضاهائی باعث ايجاد مشکلات ديگری از لحاظ زيبائی خواهد شد که از حوصله اين بحث خارج است .لذا بايد دنبال درمانهای ديگری برای اين نوع مشکلات  بود

به اين عکس دقت فرمائيد ..... بيمار دچار يک فاصله بين دو دندان پيشين خود ميباشد که اصلا نمای مطلوبی ندارد ..... اين بيمار هيچ مشکلی از لحاظ روابط فکی ندارد و ساير دندانهايش نيز به طور طبيعی ميباشد . البته در مورد اين بيمار مشکل بوجود آمده ناشی از عدم تناسب اندازه دندان با فک نيست و علت آن است که مهار لب اين فرد بزرگنر از حد بوده و تا ناحيه فضای بين دو دندان پيشين توسعه پيدا کرده و در زمان رويش دو دندان پيشين باعث ايجاد فضا بين اين دو دندان شده .در صورتی که مهار لب اين بيمار به موقع جراحی ميشد و کوچکتر ميشد اين مشکل از لحاض زيبائی برای بيمار بوجود نميامد ولی الان نميشد چنين کاری کرد و ناچار بايد از راههای ديگری برای تامين زيبائی اقدام کرد .

بهترين راه برای درمان اين فاصله استفاده از کامپوزيت نوری است . بدين صورت که با استفاده از مواد هم رنگ که برای ترميم دندانهای قدامی استفاده ميشود اين فضا ها پوشيده ميشود مانند عکس زير:

در اين نوع ترميم از دندان هيچ مقدار برداشت نشده و تراش داده نميشود بلکه با استفاده از تکنيک هائی اين مواد چسبندگی محکمی با دندان پيدا ميکنند . با مراقبت معمولی سالهای سال ميتوان از آن استفاده کرد و خدای نکرده اگر به هر علتی اين نوع ترميم آسيب ببيند دوباره در عرض ۲۰ دقيقه دوباره قابل ترميم و باز سازی ميباشد و حسن ديگر آن اينست که در صورتی که نخواستيم دوباره ميشود برداشت و دندانها را به حالت اول برگرداند .چيزی که هيچوقت بيمار بعد از ديدن زيبائی ايجاد شده راضی نخواهد شد .با اين نوع ترميم ها بخوبی ميشود غذا خورد و مسواک زد و فعاليت های روزانه داشت وهمراه با جرمگيری سالانه بايک پاليش شفافيت اوليه خود را دوباره باز ميابد .

 
+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم مهر 1386ساعت 8:7  توسط دکتر ارژنگ خلیلی ( Dr.Arzhang Khalili )  | 

پوسيدگی های به ظاهر سطحی را جدی بگيريد؟

 شده تا بحال جلو آينه به شيار هائی که در روی دندانهايتان وجود داره دقت کرده و سياه شدگی هائی بر روی آنها مشاهده کنيد ..... ظاهراً احساس کرده ايد که آنقدر مهم نيست که به فکرش باشيد ؟! چون نه دردی داريد و نه حفره ای بر روی دندنهايتان هست که مشکلی برايتان ايجاد کند ؟! ..... يا شده که به دندانپزشک خود مراجعه کرده باشيد و دندانپزشک بعد از معاينه ليستی از دندانهائی که پوسيده است را برايتان رديف کند! و بگويد که : بايستی اين دندانها را پر کنيد .....؟! شما در ذهنتان باز هزار فکر ممکن است بکنيد ... مثلا اينکه ای بابا اينهمه پوسيده ؟ حتما دکتر ميخواد برام خرج تراشی کنه ؟... يا اينکه من اصلا درد ندارم و يا اينکه يه ذره لکه سياه که پر کردن نميخواد و..... از اين حرفا ..... خوب من ميخوام بهتون بگم اگر از اين افکار داريد بدونيد که کاملا در اشتباه هستيد؟! !!!!! چرا ؟ خوب شما رو به يک سفر علمی سياحتی و تجارتی؟! ميبرم تا بدونيد که داريد اشتباه ميکنيد ..... تجارتی چرا ؟ خوب اگه تو اين سفر متوجه مسائلی بشيد که زودتر اقدام به ترميم دندانها بکنيد و عصب کشی و اينها دامنگير شما نشه خوب سود اقتصادی نصيبتاه ميشه ديگه؟!!! 

اين تصوير دندانهای يک آقا پسر گل من گلی با کلاس ۱۷ ساله است تشريف آورده بودند با مامانشان برای چک کردن دندانها ؟ مشکل خاصی نداشتند بعد از معاينه حدود ۵ تا از دندانهايشان پوسيدگی داشت و وقتی به مامانش گفتم که حتما هر ۵ دندان را بايد پر کنه اين سوال تکراری را از من کرد که دکتر اينکه  درد نداره ..... گفتم خوب بهتره که درد نگرفته پرش کنيد .... هزينه اش هم کمتره ....فرمودند که دکتر اين که يه ذره است ممکنه که با مسواک زدن و اين حرفا درست بشه؟؟ و..... کم مونده بود عصبانی بشم و به حالشان بگذارم که خودشون هر چی دلشون خواست بکنند .... ولی از آنجائی که بيمار خانوادگيم بودند و احساس کردم که اطلاعاتشون کم هست و الا از اين حرفها نميزدند شروع کردم به توضيح دادن و برايشون خيلی جالب بود ولی تا به چشم نميديدند باورش مشکل بود که اين پوسيدگی ها يک ذره نيست بلکه پوسيدگی ماهيتش اينه که وقتی از شيار های دندان پوسيدگی شروع بشه ديگه از سطح دندان گسترش پيدا نميکنه بلکه از داخل به گسترش خود ادامه ميده و مثل يک کوزه که دهانه تنگی داره و بدنه وسيع  پوسيدگی هم از داخل دندان آنقدر ادامه پيدا ميکنه تا به يک ديواره ديگه برسه و سطح بالائی دندان که از زير خراب شده يهوی ميريزه و بيمار متوجه حفره بزرگی در دندانش ميشه و بعد مياد پيش ما و ميگه که آقای دکتر فلان چيزو ميخوردم دندونم شکست .... بابا بخدا دندان اينقدر استحکام داره که با هيچ چی نميتونيد بشکونيدش مگر اينکه يوسيدگی دندونو از زير خراب کرده باشه و دندان ضعيف شده باشه ..... خلاصه بعد از اين تو ضيحات راضی شدند پر کنند و جايزه من از اين توضيحات اين بود که اجازه دهند از مراحل کار عکاسی کنم؟!

اين همان دندان پوسيده است که رويش را تراش داده و برداشته ام .... ميبينيد که يک شيار به ظاهر کم پوسيده در زير چقدر پوسيدگی داشته .... مامان آقا پسر که از ديدن اينهمه پوسيدگی داشت شاخ درمياورد؟! ..... شما چطور ؟! دستی به سرتان بکشيد شايد؟!!!!!!!!....... (خوب مگه يک دکتر حق نداره نمک بريزه؟!....).... خوب علت چيه که پوسيدگی اينهمه از زير گشترش پيدا ميکنه بدون اينکه در ظاهر معلوم کنه ؟ واقعيت اينه که چون سطح دندان دائماَ با غذا و مسواک در تماس هستش ميکروبها در سطه دندان زياد نيتوانند به تخريب دندان اقدام کنند ولی وقتی پوسيدگی ايجاد شد و ميکربهائی که در عمق پوسيدگی جايگزين شدند ديگر از شر مسواک و سيستم جويدن بيمار در امان هستند؟! و به راحتی مشغول به کار ... ولی چی ؟! .... در ظاهر ممکن هست که سالها ما با يک منظره ثابتی در روی دندانهايمان مواجه باشيم درحالی که در طی اين مدت پوسيدگی از يک حفره نيم ميليمتری تبديل به يک حفره ۷-۸ ميليمتری شده باشه ؟!

اين هم تصوير همان دندان ولی بعد از برداشت کامل پوسيدگی  .... باز ببينيد که از تعجب شاخ در نياورديد ؟! .....  باور کنيد تا عصب دندان کمتر از يک ميليمتر مونده بود يعنی اگه ۲-۳ ماه ديگه مونده بود سوراخ شدن عصب دندان و ايجاد درد شديد حتمی بود ...... مامان آقا پسره که کلی از ما تشکر کرد که ما رو آگاه کرديد و ..... از اين حرفها ..... شما چطور ؟۱

 پس به قول معروف ای عزيز دل برادر زودتر برو دندوناتو پر کن که ثواب داره؟! .... برای ما هم کباب داره ؟!  ...... انشاالله يک مقاله مفصلی دارم در مورد مراحل مختلف پوسيدگی .... مثل همان مقاله ای که  در مورد مراحل مختلف عصب کشی داشتم باز بقول معروف ..... بزودييييييييييييييييييی؟!

 
+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم مهر 1386ساعت 8:6  توسط دکتر ارژنگ خلیلی ( Dr.Arzhang Khalili )  | 

آشنائی با ساختمان دندان

هر کسی بخواهد در مورد مسائل مربوط به دندانپزشکی اطلاعاتی کسب کند ناچار است که در مورد ساختمان دندان اطلاعاتی مختصر داشته باشد اين شناخت در مراحل بعدی که ميخواهيم مشکلات دندانی را برسی کنيم بسيار مفيد خواهد بود . لذا اگر فعلا حوصله نداريد از خواندن صرفنظر کنيد و در نوشته های بعدی که نيازمند اشاره به قسمت های مختلف دندان ميباشد ميتوانيد مراجعه کنيد .

همانطور که در شکل ميبينيد يک دندان سالم در ظاهر از دو قسمت عمده تشکيل شده تاج دندان و ريشه دندان .ولی در واقع از سه قسمت مجزا يعنی ۱- مينا   ۲- عاج  ۳ - پالپ يا عصب دندان تشکيل شده است . دندان يک سری بافتهای نگه دارنده دارد که شامل ۱- استخوان فک  ۲- لثه    ۳- الياف نگهدارنده ميباشد که هر کدام را مختصری شرح ميدهم:   

           ۱ - مينای دندان .... سختترين عضو بدن از لحاظ استحکام ميباشد و بعنوان يک پوشش کل تاج دندان را میپوشاند و در واقع چيزی که در دهان از يک دندان سالم مشاهده ميکنيم همان مينای دندان است . ضخامت اين لايه متغير بوده و در بعضی جاها تا ۳ ميليمتر ميرسد .

        ۲- عاج ... حجم اصلی دندان را تشکيل ميدهد و به عنوان يک بافت زنده بحساب می آيد که توسط پوششی از مينا در قسمت تاجی و الياف نگهدارنده در قسمت ريشه پوشيده شده است در وسط مينا پالپ دندان واقع است که شامل عروق و اعصاب دندان ميباشد .

        ۳- پالپ..... در اصطلاح عاميانه عصب دندان ناميده ميشود ولی در واقع عصب دندان قصمت جزئی از اين بافت است. بافت همبندی همراه با عروق و اعصاب و بافت لنفاوی و اعصاب از ضمائم آن ميباشد .پالپ دندان غير از اعصاب حسی که دارد ضائده هائی به داخل عاج فرستاده که طراوت و رطوبت دندان را تامين ميکند و دندان عصب کشی شده خشک و شکننده ميشود.

قسمت های مختلف بافت های نگهدارنده شامل:

         ۱- استخوان فک ..... هر کدام از فک ها سوراخهائی دارد که دندانها در داخل آنها واقع است . کله پاچه که خورديد به دندانهای واقع در داخل فک گوسفند دقت کنيد فک انسان هم خيلی شبيه آن ميباشد

        ۲- لثه .... لثه دندان برای همه آشنا است و در رعايت بهداشت دهان و دندان اهميت بسزائی دارد . لثه بايد چسبندگی محکمی به دندان داشته باشد و اگر اين چسبندگی به هر علتی کاهش پيدا کند باعث تجمع غذائی و انواع بيماريهای لثه ای ميشود رنگ طبيعی لثه سالم صورتی رنگ ميباشد و نمائی مثل پوست پرتغال بايد داشته باشد.

       ۳- الياف پريودنتال ....يا الياف نکه دارنده باعث چسبيدن محکم دندان از قسمت ريشه به استخوان فک ميشود . موقعی که لثه آسيب ببيند مواد غذائی و ميکربها داخل اين بافت شده ضمن تخريب آن باعث تحليل استخوان اطراف ريشه شده و در نهايت باعث شل شدن دندان ميشود .در موقع شل شدن دندان استخوان اطراف ريشه تحليل ميرود و پيوند ريشه با آن از بين ميرود

عروق و اعصاب از طريق سوراخهائی که در انتهای ريشه دندان واقع هستند وارد پالپ دندان ميشوند . اين سوراخها در موقع عصب کشی نقش خيلی مهمی بازی ميکنند که بموقع شرح داده خواهد شد.

 
+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم مهر 1386ساعت 8:3  توسط دکتر ارژنگ خلیلی ( Dr.Arzhang Khalili )  | 

نحوه صحيح مسواک زدن

 مسواک زدن صحيح از ارکان اصلی مقوله بهداشت دهان و دندان ميباشد ....کمتر کسی را ميشود يافت که در طی شبانه روز مسواک نزند ولی چيزی که کمتر بدان توجه ميشود نحوه صحيح مسواک زدن ميباشد .... به طوری که در اکثر موارد مسواک زدن با مسواک نزدن زياد تفاوتی نميکند .... يادگيری مسواک صحيح زدن کمک شايانی در امر بهداشت دهان و دندان خواهد داشت هر چند که آموزش صحيح مسواک زدن حضوری بهتر است ولی خوب با توجه به امکانات محدود تصويری و نوشتاری سعی ميکنم که به طور عملی به اين مقوله بپردازم ..... بريم سر اصل مطلب ....

     هدف اصلی از مسواک زدن را اگر بدانيم کمک بزرگی در عملکرد ما خواهد گذاشت .... هدف اصلی يک مسواک زدن صحيح پاک کردن کليه مواد غذائی همراه با مواد رسوبی مختلف و ميکروارگانيسم هائی که به طور طبيعی بر روی کليه سطوح دندان جايگزين شده اند ميباشد مسواک زدن وقتی تکميل خواهد شد که  مجاورات دندان با لثه و سطح زبان را نيز مورد توجه قرار داد. پس به طور کلی سه نوع مواد است که در لا بلای شيار های دندان ..... بين دندانها و.... بين دندانها و لثه رسوب ميکنند :

  • مواد غذائی که در طی روز مصرف ميشود
  • پرو تئينهای بزاق و موادی که در طی شبانه روز براثر تجزيه مواد غذائی در محيط دهان توسط آنزيم ها و ميکروبهای موجود در دهان بوجود ميآيد
  • ميکروبهائی که به طور طبيعی در محيط دهان وجود دارد

هدف اصلی مسواک زدن پاک کردن کليه اين مواد از سطوح مختلف دندانی است .حال میپردازيم به روش مسواک زدن :

قبل از شروع مسواک زدن بايد از تميز و سالم بودن مسواک خود مطمئن بود که در مقاله ای ديگر شرايط يک مسواک خوب را توضيح خواهم داد.... خمير دندان به مقدار کافی بر روی سطح مسواک ميگذاريم سپس دهان را با آب خيس ميکنيم تا خمير دندان خوب کف کند .... سپس اول از سطح جونده دندانها شروع ميکنيم به طوری که با حرکت رفت و برگشتی در روی سطح جونده خمير دندان بخوبی کف ميکند و شيار های موجود بر روی دندان تميز ميشود .... سطوح جونده در هر فک در دو رديف سمت چپ و راست قرار دارد که از يک سمت فک پائيين شروع کرده و به سمت ديگر رفته و سپس همينطور برای فک بالا اقدام ميکنيم .... تميز کردن سطوح جونده مشکل خواصی ندارد و اگر دقت شود و وقت کافی گذاشته شود بخوبی تميز ميشود .... سپس ميرويم سراغ بين دندانها که اين کار بدون استفاده از کمک نخ دندان امکانپذير نيست که در قسمت نحوه صحيح استفاده از نخ دندان توضيح داده ام .... بعد از تميز شدن بين دندانها ميرويم سراغ مجاورات دندان با لثه که به نظر من مهمترين قسمت اموزش مسواک زدن درک نحوه  تميز کردن اين ناحيه ميباشد و اکثرا به اين قسمت مردم کمتر توجه داشته و مشکل اصلی در رعايت بهداشت هم در تميز کردن اين ناحيه ميباشد لذا اين قسمت بيشتر توضيح داده ميشود

 

به اين تصوير دقت کنيد..... حاشيه بين لثه و دندان به صورتی است که شکل آناتوميکی آن فضاهای متعددی را ايجاد ميکند که در يک برسی سه بعدی ميشود فهميد که در هرسه بعد دارای فضاهائی است که دسترسی مسواک به اين نواحی مشکل ميباشد اين تصوير را به خاطر بسپاريد تا دوباره برميگرديم ....

 

اين تصوير را ميبينيد .... به طور معمول ما مسواک را به صورت به صورت رفت و برگشتی در سطوح طرفی دندانها حرکت ميدهيم که اين اشتباه است و اولا در دراز مدت باعث سايش در روی دندان در مجاورات لثه ميشود و در ضمن با پريدن پرز های مسواک از روی بر جستگی يک دندان بر روی برجستگی دندان مجاور عملا بين دندانها خوب تميز نميشود......خوب پس چه کار بايد بکنيم ؟..... قبلا پيشنهاد ميکردند که به جای اينکه حرکت رفت و برگشتی مسواک بر روی سطوح کناری دندان به سمت جلو و عقب باشد اين حرکت به صورت بالا و پائين باشد .... يعنی مسواک را از سمت لثه به طرف بالا حرکت داده و مسواک بزنيم ...... اين نيز جوابگوی ما نخواهد بود علت هم اين است که باز حاشيه مجاور بين لثه و دندان تميز نخواهد شد ..... چرا ؟ خوب به عکس قبلی برگرديد ..... خود لثه يک برجستگی دارد که هر چه به سمت دندان پيش برويم فرورفتگی ايجاد شده و به دندان ختم ميشود ..... سپس دندان نيز يک قوسی دارد و در وسط هايش به حد اکثر بر جستگی ميرسد .... خوب در صورت کشيدن پرز مسواک از پائین به بالا و بر عکس اين پرز ها از روی برجستگی لثه پريده و بروی برجستگی دندان قرار ميگيرد و عملا اين حاشيه بين دندان ولثه تميز نميشود .... نميدونم دقت کرديد که چی دارم ميگم ...؟!خوب چه کار بايد کرد ....

 

به اين تصوير دقت کنيد و خوب گوش کنيد به ادامه مبحث؟!..... مسواک را با يک زاويه ۴۵ درجه نسبت به محور طولی دندان بر روی شيار لثه و دندان قرار ميدهيم و مقداری فشار ميدهيم به سمت پائين تا پرز های مسواک کاملا بين لثه و دندان و همچنين بين دندانها فرو رود ..... مانند شکل .... بعد با يک حرکت لرزشی مناسب و با دامنه کم مسواک را به سمت بالا حرکت ميدهيم اين حرکت لرزشی محدود بايد سه چهار دفعه تکرار شود تا کليه سطوح غير قابل دسترس برای مسواک تميز گردد....

 

برای سطوح داخلی دندانها نيز به اين طريق عمل ميکنيم ..... تصوير به خوبی گويا ميباشد

 

برای سطوحی از دندان که در قوس فک قرار دارند بايد با مانور مناسب و چرخاندن جهت مسواک دسترسی به نواحی که توضيح دادم را فراهم سازيم ..... به طوری که هر چه از ناحيه دندانهای عقب فک به سمت جلو پيش ميرويم جهت مسواک را هم تغيير ميدهيم به طوری که در دندانهای جلو کاملا از از پرز های جلوئی مسواک برای تميز کردن استفاده ميکنيم

چند نکته فنی در مسواک زدن

  • نقاطی که در طی اين مدت مطب داری متوجه شدم که بيمارانم خوب تميز نميکنند عبارتند از ۱- ناحيه دندان عقل که معمولا به علت حالت تهوئی که بهشان دست ميدهد کمتر مسواک ميزنند ... وبه اين علت است که دندانهای عقل با اينکه ديرتر از همه دندانها در ميايد زودتر از بقيه میپوسد ....۲- قسمت هائی که در قوس فکی فرار دارد بخصوص از قسمت داخل به خاطر اينکه مانور دادن در اين نواحی سخت ميباشد يعنی بيمار قسمت دندانهای عقبی را مسواک ميزند و بعد مياد سرغ دندانهای جلوئی و به قوسها فک در ناحيه دندان نيش کمتر توجه ميکند.....۳- سطح روئيه زبان که حتما بايد مسواک کشيده شود که بی توجهی ميشود و لای پرزهای زبان نيز بايد تميز کردد
  • معمولا موقع مسواک زدن فکرمان جای ديگری است و به همه چيز فکر ميکنيم غير از مسواک زدن ......؟!!!!!  آقا و خانم جون من موقع مسواک زدن فکرتون به مسواک زدن باشه نه به بدهی هايتان؟! با حواس جمعی مسواک بزنيد ببينيد که چقدر موثره ....
  • متخصصين گفته اند که طول مدت مسواک زدن صحيح بين ۵ الی ۷ دقيقه ميباشد ..... محض رضای خدا يک بار وقت بگيريد ببينيد چقدر فرز هستيد...؟! اگه زيادی فرز هستيد بدونيد که سرخودتون کلاه گذاشتيد؟!
  • سعی کنيد که بعد از شستن خمير دندان يک بار هم بدون خمير و به قول معروف خشک مسواک بزنيد .... چرایش بمونه برای  بعد که دارم از تایپ کردن خسته ميشم ..... بنزينم داره تموم ميشه ...؟!
  • تا ديدار بعد بقول بعضی ها عزت زياد؟!
 
+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم مهر 1386ساعت 7:45  توسط دکتر ارژنگ خلیلی ( Dr.Arzhang Khalili )  | 

نحوه استفاده از نخ دندان

متاسفانه اکثر مردم اطلاعات کافی از نحوه مراقبت از دندانهای خود ندارند و رعايت بهداشت دهان و دندان را در اين خلاصه کرده اند که توصيه بکنند که مسواک بزنيد .... مسواک بزنيد و..... مسواک بزنيد .... در صورتی که مسواک زدن يک بعد محدودی از مقوله بهداشت دهان و دندان ميباشد . حتی نحوه مسواک زدن نيز مهمتر از مسواک زدن ميباشد و کيفيت مسواک زدن مهمترين چيزی است که کمتر بدان توجه ميشود . انشاالله در يک مقاله جداگانه به نحوه صحيح مسواک زدن خواهم پرداخت . رعايت بهداشت دهان و دندان نيازمند داشتن اطلاعات وسيع در اين زمينه است و اين اطلا عات وسيع شامل شناخت اجزاء مختلف و بافت های موثر در سيستم تغذيه ای بدن .... تغذيه و نقش آن در بهداشت دهان و دندان رابطه صحيح با دندانپزشک خانواده ..... ترميم به موقع مشکلات بوجود آمده در سيستم دهان و دندان از جمله پوسيدگی ها و بيماری های لثه ای و ..... ميباشد از جمله عوامل موثر در بهداشت دهان و دندان استفاده از نخ دندان ميباشد که با توجه به اطلاعاتی که در اين ۱۲ سال مطب داری کسب کرده ام به جرعت ميتوانم بگويم که ۹۰ درصد مردم از آن استفاده نميکنند و بيش از نصف افرادی که از نخ دندان استفاده ميکنند از استفاده صحيح از آن بی خبر هستند ..... و اين ضرورتی شد که قبل از مسواک زدن به اين مقوله بپردازيم

راستش مدت زيادی بود که دنبال تصاوير مناسبی بودم که روش استفاده از نخ دندان را بخوبی نمايش دهد .... ولی متاسفانه موفق نشدم.... هر چه کتب علمی در دسترس بود را زيرو رو کردم .... در اينترنت به جستجو پرداختم و .... مطلب بود ولی تصاوير مناسب وجود نداشت .... خلاصه در کارمون رکود ايجاد کرده بود .... يهو به خودم گفتم که چرا خودم دست به کار نشوم ..... يعنی خودم چرا اين عکس ها رو تهيه نکنم ؟ .... چه ايده خوبی .... خلاصه نخ دندان را دادم دست منشی و شروع کردم به عکس گرفتن ..... چقدر خوب شد .... چيزی که ميخواستم

     خوب حالا درس رو شروع ميکنيم خوب دقت کنيد .....

  •  از يک نخ دندان مناسب که در داروخانه ها بوفور يافت ميشود يک تکه به اندازه تقريبی ۲۰ الی ۲۵ سانتيمتر ميبريم .به طوری که بعد از گره ردن دو سر نخ دندان حلقه ای تشکيل شود که اين حلقه نخ به درستی در بين انگشتان دو دست قرارگيرد و تسلط کافی به نخ دندان داشته باشيم مانند شکل پائين

  • همانطور که ميبينيد حلقه نخ دندان را در لای انگشتان به صورتی ميگيريم که انگشتان شست و سبابه آزاد باشد . بزرگ و کوچک بودن حلقه تسلط ما را به نخ دندان کمتر ميکند لذا بعد از مدتی طول نخ دندانی که بايد ببريم و مناسب اندازه انگشتانمان باشد را بدست خواهيم آورد .

  • مانور انگشتان جهت سهولت در کار با نخ دندان خيلی مهم است .... از انگشتان شست جهت استفاده در دندانهای فک بالا و از انگشتان سبابه جهت پاک کرن دندانهای پائين استفاده ميشود .....

  • قرار گيری انگشتان بايد به صورتی باشد که فاصله دو انگشت دست بين ۵/۱  الی ۲ سانتيمتر باشد که بهتريت موقعيت تسلط بر نخ دندان است و اين فاصله را با افزايش و يا کاهش قطر حلقه نخ دندانی که ايجاد کرده ايم ميتوانيم بدست آوريم

                اين دو عکس پائينی نهوه استفاده از نخ دندان را در فک پائين و بالا بخوبی نشان ميدهد .دفعات اول شايد مانور دادن با نخ دندان حلقه شده کمی  مشکل باشد ولی بمرور کار کردن با آن راحت خواهد بود .

 

             نکته خيلی مهم در استفاده از نخ دندان اين است که بعد از تميز کردن يک ناحيه به ازای هر دندان که تميز ميکنيد يک انگشت نخ دندان را در بين انگشتانتان بچر خانيد تا هميشه يک ناحيه تميز از نخ دندان در بين دو انگشتتان قرار گيرد . حلقه بودن نخ دندان اين مزايا را دارد که از کل طول نخ استفاده ميکنيد حتی نزديکی های محل گره زدن نخ . در صورت چرخش مداوم نخ از انتقال مواد عفونی موجود در بين يک دندان به نواحی مجاور جلوگيری خواهيم کرد

اما چند نکته فنی در استفاده از نخ دندان :

۱- نخ دندان را از يک طرف ديواره دندان وارد کرده و موقع خارج کردن از ديواره مقابل خارج کنيد يعنی نخ دندان يک حلقه کامل لای دو دندان مجاور بزند

۲- نخ دندان را حتما به لثه مجاور دو دندان بکشيد تا خوب تميز شود . در اوايل شايد از لثه خون بيايد .... ولی بی توجه باشيد چون بعد از مدتی که لثه خوب تميز شد خونريزی کاهش پيدا خواهد کرد . در صورت ادامه خونريزی حتما به دندانپزشک مراجعه کنيد. احتمالا به جرم گيری نيازمند خواهيد بود

۳- در صورتی که استفاده از نخ دندان همراه با رشته رشته شدن نخ باشد و يا منحر به پاره شدن نخ دندان گردد دو مشکل ممکن است که باعث اين مسئله شود اول پوسيدگی از بين دو دندان ... دوم وجود جرم در اون ناحيه . البته پرکردنگی نامناسب هم باعث پاره شدن نخ دندان خواهد بود که در هر سه صورت بايد به دندانپزشک مراجعه و نسبت به رفع مشکل اقدام نمائيد .

۴- بهترين موقع استفاده از نخ دندان در بين مسواک زدن خواهد بود به اين صورت که وقتی مسواک زدن را شروع کرديم و خمير دندان بخوبی کف کرده .... مسواک زدن را موقتا کنار ميگذاريم و نخ دندان را بدست ميگيريم و بعد از استفاده از نخ دندان دوباره مسواک زدن را ادامه ميدهيم ..... اين بهترين روش است .اما اگر حوصله چنين کاری را نداريد ترجيحا بهتر است قبل از مسواک زدن اول با نخ دندان لای دندانها را خوب تميز کنيد بعد مسواک بزنيد

۵- مطمئا باشيد که در صورتی که مشکلی از لحاظ پوسيدگی يا پر کردگی نامناسب داريد يا دچار بيماری لثه هستيد استفاده از مسواک و نخ دندان مشگل شما را حل نخواهد کرد که هيچ استفاده از اين وسايل هم زياد مفيد فايده نيست .... لذا حتما به دندانپزشک خانوادگی خود مراجعه کرده و اول از سلامتی دندانهايتان مطمئن شويد بعد با خيال راحت به بهداشت دهان و دندان خود برسيد و فقط هر سال به دندانپزشک مراجعه کنيد .....

۶- با با تورو به خدا سوال از من بکنيد ..... عصبانی ميشم و ديگه نمينويسم آ...... دندانپزشک مفت گير آورديد و باز باهاش مشاوره نميکنيد ..... بسم الله شروع کنيد .... آره همين سولاتی که به ذهنتان رسيده بپرسيد .... بخدا جواب کامل بهتون خواهم داد؟.... دسدتون درد نکنه

 
+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم مهر 1386ساعت 7:44  توسط دکتر ارژنگ خلیلی ( Dr.Arzhang Khalili )  | 

مقدمه

از روزگار کهن ، بیماری دهان مشکل انسانها بوده است. جمجمه افراد Cro-Magnon که 25000 سال پیش در زمین ساکن بودند، شواهدی از پوسیدگی دندان را نشان می‌دهد. قدیمیترین منبع ثبت شده بیماری دهان از یک متن سومری است. (Circa 5000 سال قبل از میلاد) که کرمهای دندان را بعنوان دلیل پوسیدگی دندان شرح می‌دهد. هیچ کس نمی‌تواند انکار کند که در طی سالها دندانپزشکی گامهای عظیمی برداشته و گذشته ، حال و آینده دندانپزشکی یکی از عنوانهای مورد بحث پیشکسوتان دندانپزشکی در چهل و هفتمین گردهمایی سالیانه آکادمی دندانپزشکان عمومی می‌باشد.

Eric Curtis دندانپزشک، مورخ نامدار دندانپزشکی و سخنگوی آکادمی دندانپزشکان عمومی می‌گوید: مطمئناً چیزهای زیادی از قرون وسطی تا ابتدای سالهای 1700 ، زمانی که اغلب درمانهای دندانپزشکی توسط افرادی بنام جراحان آرایشگر انجام می‌شد، تغییر کرده است. این افراد همه کاره، دندانها را می‌کشیدند و جراحیهای کوچک را انجام می‌دادند، بعلاوه مو کوتاه می‌کردند، زالو می‌انداختند و مومیایی می‌کردند.

دندانپزشکی باستانی

در زمان باستان، مایاها مردمانی با فرهنگ سطح بالا بودند که در گواتمالا و هندوراس فعلی می زیستند. آنها که از مردم بابل باستانی نیز قدیمی تر بودند، به دلایل مذهبی اقدام به قرار دادن اینله روی دندانها و یا سوراخ کردن صورت و گوش می‌نمودند. آنها در قرار دادن اینله‌های سنگی زیبا روی حفرات تراش داده شده دندانهای قدامی بالا و پایین و گاهی دندانهای پرمولر، مهارت داشتند. بدون شک، این اینله‌ها روی دندانهای زنده قرار داده می‌شد و آنچنان دقیق این کار انجام می‌گرفت که حتی تا هزار سال بعد این اینله‌ها، در جای خود باقی می‌ماندند. اینله‌ها با سمان‌های خاص به حفره چسبانده می‌شد که جنس عمده آنها با اسپکتروگرافی، کلسیم، فسفات تشخیص داده شده است.

دندانپزشکی در گذر زمان

  • در اوان کودکی، دختران فرقه Vanomami در ونزوئلا ، باریکه‌های تیز شده از چوب سخت و بامبو را به لبها و گونه‌هایشان فرو می‌نمودند که جنبه زیبایی داشته است.
  • پونتیک یا دندان مصنوعی در این دنچر پارسیل ثابت، جایگزین ثنایای میانی سمت راست بالا که از دست رفته، شده است. احتمالاً دندانی از یک گاو نر است که به نواری از طلا پرچ شده است (متعلق به سرزمین Etruria Musee de l Ecole Dentaire de paris)

  • مسواک اولیه، مسواک خاورمیانه به نام Siwak و Misswak یک شاخه کوچک از درخت سالوادورا پرسیکا به نظر نیم اینچ است که آن را برای یک روز در آب غوطه‌ور می‌سازند تا الیاف آن از هم جدا شود. چوب این درخت حاوی بی‌کربنات سدیم و اسید تانیک و سایر موادی است که تأثیر مثبتی روی لثه‌ها دارد.
  • دندانپزشکان در سالهای 1700 به جوامع آمریکایی مهاجرت کردند و خود را ابتدا وقف حذف دندانهای بیمار و قرار دادن دنچرهای مصنوعی نمودند. مواد ترمیمی استفاده شده قلع، ورق طلا، سرب و نقره بود. دنچرها از عاج تراشیده می‌شد و یا از دندانهای گاو نر فرم داده می‌شد.

  • در سالهای 1800 حرفه دندانپزشکی شامل کارهایی نظیر کشیدن دندانها با Turnkay (یک وسیله ابتدایی شبیه به آچار چرخ ضامن‌دار که برای کشیدن دندانها استفاده می‌شد)، تمیز کردن دندانها با کاغذ تراش (Seraper) و برداشت پوسیدگیها با وسایل دستی بود.
  • Watter Hermann Ryff رساله جراحی بزرگ Gross chirurgey را در سال 1545منتشر ساخت و بنظر می‌رسد چندین بار آن را تجدید (Great Surgery) چاپ نمود، از جمله یکی در سال 1559 که در آن تصاویری از قلمهای جرم گیری Scaler دیده می شود. تصاویر Ryff دقیق و درست بود. متأسفانه عمر او کفاف نداد و کتاب دندانپزشکی که او تصمیم داشت بنویسد، هرگز چاپ نشد.

  • صندلی دندانپزشکی James Beall Morrison در سال 1868 یک مکانیسم منحصر به فرد داشت که به دندانپزشک اجازه می‌داد آن را در هر جهتی کج نماید. با وجود مزایای واضح آن، فقط چهار نمونه از این صندلی ساخته شد (موزه دانشکده کپنهاک) صندلی دندانپزشکی توسط کمپانی سازنده وسایل دندانپزشکی در 1875 معرفی گردید که بر اساس بروشور تبلیغاتی آن می‌توانست به اندازه کافی به عقب خم شود تا به دندانپزشک اجازه دهد، نشسته کارکند، ولی اغلب دندانپزشکان تا حدود سال 1950 ترجیح می‌دادند که حین کار ایستاده باشند.

  • در 6 مارس 1840 اولین کالج دندانپزشکی دنیا در ایالت مریلند به نام کالج بالتیمور، در نتیجه تلاشهای Hayden,Harris تأسیس گردید.

  • کشف مهم بی‌حس کننده در علم پزشکی توسط یک دندانپزشک آمریکایی به نام Hartford در سال 1844 انجام شد و آن گاز خنده آور نیتروزاکساید بود. وی پس از انجام بی‌حسی (بیهوشی)، دندان فردی را بدون احساس درد، کشید. در پایان دهه اول قرن بیستم، بی‌حسی موضعی جایگزین بیهوشی عمومی در مطب دندانپزشکی گردید. معرفی توسط شیمیدان آلمانی Alfred Einharn در 1904 ، دندانپزشکی را با حذف درد از اعمال دندانپزشکی متحول ساخت. در اوایل دهه 1920 اغلب دندانپزشکان، دستگاه اشعه ایکس و استریلیزاتور داشتند.

  • جامعه پرستاران دندانپزشکی (دستیاران دندانپزشکی) در اوایل سال 1923 تشکیل گردید و دندانپزشکی چهار دستی به تدریج فراگیر شد. دکتر آلفرد فونس Bridgeport در ایالت آمریکا، اولین فردی بود که به نقش مهم بهداشت دهان و دندان در حرفه دندانپزشکی یقین پیدا کرده و تربیت بهداشتکار دهان و دندان را پایه گذاری نمود. او در نوامبر 1913 اولین کلینیک بهداشتکاران دهان و دندان را به نام کلینیک در گاراژ خانه خود افتتاح نمود.

  • دندانپزشکان در سال 1847 به نقش پیشگیری کننده فلوراید در پیشرفت پوسیدگیهای دندانی پی بردند. در سال 1908 دکتر Mckay که در چشمه‌های کلرادو زندگی می‌کرد، متوجه ایجاد لکه‌های قهوه‌ای رنگی در روی دندان کودکان شهرش شد که امروزه می‌دانیم در اثر مصرف بیش از حد فلوراید می‌باشد. او فهمید که ماده‌ای در منبع آب شهر عامل بروز آن است و اینکه این کودکان پوسیدگی بسیار پایینی دارند. ولی آن عامل را شناسایی نکرد.

  • اولین کلینیک دندانپزشکی رایگان در دنیا در سال 1902 توسط Jessen از استراسبورگ آلمان افتتاح گردید و اولین ژورنال تخصصی، ژورنال پریودنتولوژی بود که در سال 1930 چاپ شد.
  • در طی قرن بیستم، هشت تخصص در دندانپزشکی تکامل یافت که امروزه هریک ژورنالهای اختصاصی خود را داراست. انجام امتحانات بورد در هر رشته به ترتیب زیر انجام شد:

چشم انداز

در قرن گذشته، امید به زندگی افراد تقریباً دو برابر شده است و تغییرات بسیار زیادی در کیفیت زندگی رخ داده است. بعضی از این تغییرات که تأثیر مثبتی بر دندانپزشکی داشته‌اند شامل موارد زیر می‌باشند: تأکید بیشتر بر بهداشت فردی ، دسترس بودن آنتی‌بیوتیکها، واکسنها، فلوریداسیون، رژیم های غذایی بهبود یافته، الکتریسیته و گرما، اشعه ایکس، تلفن، رایانه‌ها و اینترنت. دانش دندانپزشکی امروزی شامل استفاده از ترمیم‌های نقره و سفید، فلوریداسیون، روشهای air abrasion برای ترمیم حفرات و غیره می‌باشد.

افزایش تعداد افراد بالای 65 سال که دندانهایشان را حفظ کرده‌اند نیز دندانپزشکی را تحت تأثیر قرار داده است و توجه بیشتری به نیازهای پیچیده افراد مسن تر معطوف گشته است. افزایش جمعیت آگاهتر و فرهیخته تر در آمریکا بطور نسبی، تعداد ملاقاتهای دندانپزشکی برای داشتن لبخندی زیبا را افزایش داده است که کاملاً در تضاد با دلایل ویزیتهای دندانپزشکی در صد سال گذشته است: تسکین درد و بازیابی عملکرد در قرن آینده، با افزایش تعداد افرادی که دندانهایشان را در طول زندگی سالم نگهداشته‌اند، این تمایل در مشتریان افزایش خواهد یافت.

دکتر Curtis می‌گوید: بطور حتم هیچ کس نمی‌داند که آینده دندانپزشکی چه چیزی را در خود خواهد داشت. من تصور می‌کنم با ورود به قرن بیست و یکم ما شاهد ترکیبی از دندانپزشکی با مراقبتهای جامع سلامتی باشیم و تمرکز بیشتری بر ارتباط بین سلامت دهان و سلامت عمومی خواهد بود. تکنولوژی همراه با رایانه برای تشخیص و درمان و درمانهای با واسطه ژن که ساختار ژنی دندانها را به منظور مقاوم ساختن آنها به پوسیدگی تغییر می‌دهد نیز بنا به اظهارات دکتر Cutis در آینده مهم خواهدبود.
+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم مهر 1386ساعت 7:33  توسط دکتر ارژنگ خلیلی ( Dr.Arzhang Khalili )  | 

آدامس و خواص آن
 

تاریخچه: از سقز تا آدامس
از قرن‌ها پیش مردم مواد مختلفی را برای جویدن انتخاب می‌کردند، در واقع از همان دوران باستان چیزهایی وجود داشته که مردم دوست داشتند آن‌ها را بجوند.
یونانیان باستان صمغی به نام «mastiche» را که از درخت mastic تهیه می‌کردند، می‌جویدند. Betel که یک نوع ماده مسکن (مخدر) بود، در میان مردم هند طرفداران زیادی داشت و مردم آن را به عنوان نوعی آدامس می‌جویدند. مردم کشورهای مختلف جهان موادی مانند آدامس را از صمغ و برگ گیاهان و علف به دست می‌آوردند و از آن موادی مانند آدامس‌های امروزی می‌ساختند.
آمریکایی‌های هندی‌تبار در آمریکای مرکزی، از صمغ درخت دیگری به نام «ساپودیلا» برای جویدن استفاده می‌کردند. در حدود سال 1850، یک نوع آدامس که از پارافین ساخته شده بود به سرعت از آدامس‌های ساخته‌شده از صمغ و شیره درختان پیشی گرفت و محبوبیت یافت. ولی آن چیزی که ما امروزه به اسم آدامس می‌شناسیم، اولین بار در قرن 19 مورد استفاده قرار گرفت و در سال 1884 فردی به نام سیتروس، اولین آدامس را ساخت که به صورت تجارتی وارد بازار شد. آدامس‌های مدرن برای اولین بار در دهه 1860 در آمریکا از ماده‌ای به نام chicle ساخته شد. این ماده اولین بار برای ساخت لاستیک از مکزیک وارد آمریکا شد، ولی توفیقی در ساخت لاستیک مناسب به دست نیاورد. اما از آن جایی که «هر چیز به خار آید، روزی به کار آید»، اندیشه‌ ساخت آدامس از این ماده برای اولین بار به ذهن فردی آمریکایی به نام «توماس آدامس» رسید و او در سال 1871، برای اولین بار دستگاهی ساخت که آدامس را به صورت خودکار تولید می‌کرد و نام خودش را هم روی محصولش گذاشت.
آدامس‌هایی که از «chicle» و صمغ‌های گیاهی دیگر تهیه می‌شوند قوام نرم‌تر و طعم بهتری نسبت به آدامس‌های مصنوعی دارند؛ ولی به هر حال در سال‌های بعد از آن کارخانجات سازنده آدامس، مواد مصنوعی (سنتیک) دیگری را به دلیل قیمت کمتر و صرفه بیشتر، همچنین به علت در دسترس بودن، جایگزین مواد اولیه گیاهی کردند. در آمریکا آدامس Glee همچنان از فرآورده‌های گیاهی و طبیعی مانند «chicle» تولید می‌شود.
در ایران جویدن صمغ گیاه «ون» در میان مردم طرفداران زیادی داشته است و هنوز هم پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها سقز را به نوه‌های خود توصیه می‌کنند!

سفر آدامس در کارخانه
بخش اصلی آدامس یک صمغ رزینی یا صمغ آدامس است که رنگ و طعم‌های مختلف: پرتقالی، موزی، شکلاتی، نعناعی و ... با افزودن اسانس هر یک از این طعم‌ها به این ماده اصلی به دست آمده است.
این ماده اصلی آدامس از مواد مختلفی شامل صمغ‌های گیاهی گرفته تا پارافین، موم زنبور عسل، پلی‌اتیلن و پلی‌ونیل استات متغیر است. البته صمغ‌های درختان بیشتر در ساختن آدامس‌های اولیه و در واقع در ساخت ابعاد آدامس‌های امروزی استفاده می‌شده است و امروزه بیشتر کارخانجات آدامس‌سازی، از پارافین و موم زنبور عسل و سایر فرآورده‌های سنتتیک در فرمول آدامس خود استفاده می‌کنند و البته فرمول آدامس هر کارخانه‌ای کاملاً سری است و به صورت دقیق ارایه نمی‌شود، گرچه کلیات آن بین کارخانه‌های مختلف مشترک است.
در کاخانجات ساخت آدامس، ابتدا صمغ رزینی اولیه آدامس (ماده اصلی آدامس) در دمای 115 درجه ذوب می‌شود و همان‌ طور که به صورت روان و نرم درآمده است، از یک شبکه سوراخ‌دار عبور داده می‌شود تا ناخالصی‌های آن گرفته شود. سپس این ماده مذاب وارد ظرف‌های بزرگ مخلوط‌کننده می‌شود و در آن‌جا اجزای دیگر آدامس مانند شکر، شیره غلات، مواد رنگی و مواد طعم‌دهنده و نگهدارنده به این مایع افزوده و مخلوط می‌شود.
این مایع یک‌دست سپس وارد بخش سردتری از دستگاه می‌شود که این قسمت از دستگاه، مواد واردشده را به کمک غلتک و با کاهش حرارت به صورت لایه‌های نازک آدامس در می‌آورد و به شکل‌ها و اندازه‌های دلخواه می‌برد. آدامس‌هایی که با غلاف‌های سخت آب‌نباتی پوشید شده‌اند، باید در لایه‌های ضخیم‌تری تهیه شوند و مراحل ساخت طولانی‌تری هم دارند.

 


آدامس‌های نعناعی و دارچینی دشمن بوی بد دهان
شما از آن دسته افرادی هستید که از بوی دهانتان نگرانید و راه‌های مختلفی مانند استفاده از دهان‌شوی‌های خوشبوکننده و... را تجربه کرده‌اید؟
مشخص شده است که 85 درصد بوی بد دهان ناشی از عوامل موضعی داخل دهان است. عفونت دستگاه تنفسی یا سینوزیت و گرسنگی از علل دیگر بوی بد دهان هستند. هنگام گرسنگی، گازهای بدبوی حاصل از فساد شیره پانکراس از دهان خارج و باعث به وجود آمدن بوی بد در دهان می‌شوند. سیر و پیاز هم از دیگر عوامل به وجود آمدن بوی بد دهان هستند؛‌ بقایای این خوراکی‌های بودار در دهان یا معده توسط باکتری‌ها تجزیه و به گازهای بدبوی گوگرددار تبدیل می‌شوند که بوی بد دهان را به همراه دارند. محققان دریافته‌اند روغن‌های برخی گیاهان مانند نعناع، دارچین، کرفس و ... می‌توانند با از بین بردن باکتری‌های تولیدکننده این گازهای خوشبو! بوی بد دهان را کاهش دهند.
بنابراین اگر این بار هوس خوردن سیر یا پیاز تازه را کردید، حتماً بعد از آن دندان‌هایتان را مسواک بزنید و نخ بکشید و یک عدد آدامس با طعم‌ دارچین یا نعناع میل کنید. البته فراموش نکنید برخی آدامس‌های دارچین‌دار بسیار تند و تیز هستند و همچنین بعضی افراد به آن‌ها آلرژی دارند و پس از جویدن آن‌ها دچار سوختگی مخاط دهان یا آفت می‌شوند. اگر جزء این گروه از افراد هستید، می‌توانید از کرفس‌ تازه، هلو، اسفناج یا چای استفاده کنید و همواره دهانی خوشبو داشته باشید.

 


آدامس دشمن پوسیدگی دندان
نقش جویدن آدامس‌های بدون قند در حفظ و نگهداری بهداشت دهان، موضوعی است که در سال‌های اخیر پایه بسیاری از مطالعات بوده است.
این تحقیقات نشان داده‌اند که جویدن آدامس بدون قند پس از هر وعده غذایی، موجب کاهش پوسیدگی دندان‌ها و بهبود بهداشت دهان خواهد شد. پس از خوردن غذا، PH پلاک دندانی (مجموعه‌ای سازمان‌یافته از میکروب‌های پوسیدگی‌زا در یک زمینه از جنس پروتئین‌های بزاقی که به سطح دندان چسبیده‌اند) تا حد زیادی اسیدی خواهد شد و میکروب‌های پوسیدگی‌زا باعث تجزیه بافت سخت دندان می‌شوند و دندان به سمت پوسیده شدن پیش می‌رود. اما آدامس‌های بدون قند با تحریک ترشح بزاق بیشتر از غدد بزاقی، میزان پوسیدگی دندان‌ها را کاهش می‌دهند. هنگامی که با جویدن آدامس بزاق بیشتری در دهان تولید شود، علاوه بر این‌که سطح دندان‌ها بهتر از بقایای مواد غذایی پاک می‌شوند، به دلیل افزایش بی‌کربنات‌های بزاقی، حالت اسیدی که در نتیجه فعالیت باکتری‌های پوسیدگی‌زا در دهان ایجاد شده بود، خنثی می‌گردد و اسید نمی‌تواند مواد معدنی دندان را در خود حمل و دندان‌ها را پوسیده کند. در یک تحقیق جدید به یک گروه از افراد آدامس‌های بدون قند داده‌اند و به گروه دیگر از این نوع آدامس نداده‌اند. سپس از گروه اول خواسته‌اند پس از خوردن هر وعده غذایی یک عدد از این آدامس‌ها را بجوند و پس از مدتی میزان پوسیدگی دندان‌های این 2 گروه را با هم مقایسه کرده‌اند و به این نتیجه رسیده‌اند که در گروهی که از این نوع آدامس‌ها استفاده کرده‌اند، میزان پوسیدگی دندان‌ها بسیار کمتر از گروه دیگر بوده است. نکته جالب توجه دیگر این‌که اگر جایگزین قندی این آدامس‌های بدون قند زایلتول باشد، در مقایسه با آدامس‌هایی که قند سوربیتول دارند، میزان پوسیدگی دندان‌ها باز هم کاهش بیشتری خواهد یافت. نتایج تحقیقات دیگری نشان داده‌اند که اگر کودکان جویدن آدامس‌های بدون قند را از یک سال قبل از رویش اولین دندان دایمی خود یعنی حدود 5 سالگی آغاز کنند، میزان پوسیدگی دندان‌هایشان باز هم بیشتر کاهش خواهد یافت. توجه کنید آدامس‌های معمولی که با قند سوکروز شیرین شده‌اند، موجب پوسیدگی دندان‌ها می‌شوند؛ چون گرچه ترشح بزاق را افزایش می‌دهند ولی این قند مدتی طولانی در مجاورت دندان‌ها باقی می‌ماند و موجب پوسیدگی دندان‌ها می‌شود. خلاصه آن‌که برای پیشگیری از پوسیدگی دندان‌هایتان آدامس بدون قند (suger-free) بجوید و همچنین برای کودکانی که طرفدار پروپا قرص آدامس هستند، حتماً از این نوع آدامس‌ها تهیه کنید.

 


آدامس‌های بدون قند (suger-free)
شاید شما هم نام آدامس‌های بدون قند را شنیده باشید، ولی این آدامس‌ها آیا واقعاً بدون قند هستند و فرقی با آدامس‌های معمولی دارند؟
در جواب باید گفت که این آدامس‌ها بدون قند نیستند، بلکه در آن‌ها از شیرین‌کننده‌های جدیدی که جایگزین قند و شکر هستند و به قندهای تخمیرنشدنی معروفند، استفاده شده است. از این قندها می‌توان به اریتریتول، ایزومالت، زایلیتول، سوربیتول و مانیتول اشاره کرد. این شیرین‌کننده‌ها همان موادی هستند که جایگزین قند در نوشابه‌های رژیمی هم شده‌اند.
از میان این شرین‌کننده‌ها، مانیتول، سوربیتول و ایزومالت بسیار کند توسط باکتری‌ها تخمیر می‌شوند و روند پوسیدگی دندان‌ها را کند می‌کنند. اما زایلیتول تنها شیرین‌کننده‌ای است که اصلاً توسط باکتری‌های پوسیدگی‌زا تخمیر نمی‌شود. بنابراین آدامس‌هایی که با این شیرین‌کننده شیرین شده باشند، کمترین اثر پوسیدگی‌زایی را خواهند داشت. پس فراموش نکنید این بار که آدامس بدون قند خریدید، برچسب روی جعبه را مطالعه و نوع شیرین‌کننده آن را کنترل کنید.
آدامس‌هایی که بیش از 50 درصد شیرین‌کننده‌های آن‌ را زایلیتول تشکیل می‌دهد، به دلیل تحریک ترشح بزاق و درصد بالای قند تخمیرنشدنی برای سلامت دندان‌ها و بهداشت دهان مناسب و مفید هستند.
انواع رایج آدامس‌های موجود بدون قند در بازار ایران:
Relax: این آدامس توسط ایزومالت، سوربیتول، زایلیتول، مانیتول و آسپارتام شیرین شده است.
Dirol: این آدامس 32 درصد سوربیتول، 24 درصد مالیتول، 4 درصد زایلیتول و مقداری هم آسپارتام دارد.
Orbit: این آدامس دارای مالیتول، سوربیتول و آسپارتام است.
Extra: این آدامس دارای مالیتول، مانیتول و سوربیتول است.

 


آدامس‌های فلورایددار
فلوراید ماده‌ای است که به عنوان محافظ دندان‌ها در برابر پوسیدگی معروف شده است و در دنیای امروزی که پوسیدگی دندان‌ها شایع‌ترین بیماری‌ دهان و دندان است و کمتر کسی پیدا می‌شود که آن را تجربه نکرده باشد، نقش کلیدی و مهمی را ایفا می‌کند. تحقیقات زیادی نشان داده‌اند که فلوراید خواص متوقف‌سازی پوسیدگی دندان را دار است. خوردن فلوارید موجب می‌شود، که به درون بزاق ترشح شود و تولید اسیدهای پوسیدگی‌زا در محیط دهان را توسط باکتری‌ها کاهش دهد. همچنین وجود فلوراید در ساختمان مینای دندان، آن را در برابر پوسیدگی مقاوم می‌سازد و حتی باعث ترمیم پوسیدگی‌های اولیه دندان‌ها نیز می‌شود.
به دلیل همین خواص، فلوراید امروزه به بسیاری از خمیر دندان‌ها و دهان‌شویه‌ها و حتی آب آشامیدنی نیز اضافه می‌شود و در سال‌های اخیر سر و کلراش در آدامس‌ها نیز پیدا شده است! امروزه به آدامس‌های بدون قند (‌suger-free) فلوراید اضافه کرده‌اند. نتایج یک مطالعه جدید نشان داد آدامس‌های بدون قندی که دارای فلوراید هستند در مقایسه با آدامس‌های بدون قند معمولی، میزان پوسیدگی دندان‌ها را بیشتر کاهش می‌دهند.

 


آدامس‌های لاغر کننده
تعطیلات اوقات خوشی برای تفریح و شادی است. اما همین لحظات شاد شاید برای کسانی که تلاش دارند وزنشان را کم کنند بسیار پراسترس و وسوسه‌انگیز باشد. مقاومت در برابر شیرینی‌های عید و غذاهای رنگارنگ میزها و سفره‌های مهمانی دشوار است، اما جالب است بدانید همین آدامس فسقلی! به شما کمک خواهد کرد که وزن خود را متعادل نگه‌دارید و پرخوری نکنید، ضمن این‌که با این کار روی پرخوری را هم کم کرده‌اید!
تحقیقات جدید نشان می‌دهند بیش از 70 درصد مردم در تعطیلات بیش از روزهای عادی غذا می‌خورند و پایبندی به رژیم غذایی را امری دشوار می‌دانند.
با جویدن آدامس شما از زیاد خوردن در مهمانی‌ها و ناخنک زدن به یخچال در خانه‌ رهایی خواهید یافت و از خوردن خوراکی‌هایی که کالری زیادی دارند، جلوگیری خواهید کرد. به این ترتیب همین آدامس کوچولو که 5 تا 10 کالری انرژی دارد، شما را از شر میان‌وعده‌های پرکالری نجات می‌دهد. اگر شما رژیم لاغری گرفته‌اید، برای آن که تمایل به شیرینی پیدا نکنید، 2-1 عدد آدامس را به مدت 2 دقیقه بجوید تا زمانی که شیرینی آدامس از بین برود، با این روش شما به چشمک زدن‌های شیرینی‌های خوشمزه بی‌تفاوت خواهید شد!
یک مطالعه جدید نشان می‌دهد با هر یک ساعت جویدن آدامس، 11 کالری انرژی مصرف می‌کنید (یعنی اگر شما در طی یک سال پیاده‌روی آدامس هم بجوید نزدیک به 10 پوند وزن کم می‌کنید). توجه کنید با یک تغییر بسیار کوچک در طرز زندگی خود چقدر وزنتان را می‌توانید کاهش دهید. بنابراین اگر این بار مادر یا پدر عزیزتان به شما گفت «بچه جان آن آدامس را بیرون بینداز!» شما می‌دانید چه باید بگویید، مگر نه؟ 

پرسش‌های آدامسی
1- آیا من می‌توانم آدامس در خانه تهیه کنم؟
خیر. این کار را در خانه انجام ندهید. مخلوط کردن مواد اولیه آدامس نیاز به حرارت زیادی دارد و اگر شما از قابلمه و ظرف‌های معمولی آشپزخانه استفاده کنید،‌ این ظرف‌ها معمولاً می‌سوزند و آسیب می‌بینند.
2- چگونه آدامس را از روی موهایم پاک کنم؟
برای پاک کردن آدامس از روی موها، یک ماده روغنی مانند روغن نباتی یا روغن بادام زمینی کارساز است.
3- چگونه آدامس را از روی لباس‌هایم پاک کنم؟
پاک کردن آدامس از روی لباس و سایر پارچه‌ها، با گذاشتن یک قطعه یخ بر روی پارچه امکان‌پذیر است. اگر آدامس چسبیده به لباس، سخت و خشک شده است شما می‌توانید با استفاده از یک عدد چاقوی کند، آن را از روی پارچه بتراشید.
4- چرا آدامس شکلاتی نداریم؟
چون روغن کاکائو که در ساخت آدامس به کار می‌رود، صمغ رزینی اولیه آدامس (ماده اصلی آدامس) را خیلی نرم می‌کند؛ بنابراین امروزه فقط موادی که طعم کاکائو را می‌دهند به عنوان اسانس به آدامس اضافه می‌کنند.
5- آدامس‌های مختلف چند کالری انرژی دارند؟
آدامس‌ بادکنکی 27 کالری، آدامس معمولی 10 کالری، آدامس بادکنکی بدون قند 15 کالری.
6- چرا بعضی کودکان پس از جویدن آدامس دچار دل‌درد می‌شوند؟
جویدن آدامس باعث نفخ شکم می‌شود. چون هنگام جویدن آدامس، مقداری هوا وارد بدن می‌شود و به اصطلاح‌ هوا خورده می‌شود. به علاوه گاز شکم در اثر خروج گاز ناشی از شکر هضم‌نشده نیز است، مخصوصاً در مورد آدامس‌های بدون قند باید گفت چون هضم نمی‌شوند، پس از آن هم می‌توانند گاز تولید کنند.
7- چرا بهتر است در طول مسافرت‌های هوایی آدامس بجویم؟
چون جویدن آدامس به تبادل هوا در پشت پرده صماخ کمک می‌کند و از آزردگی گوش یا به اصطلاح «گرفتن گوش» که در اثر تغییر فشار در هنگام پرواز رخ می‌دهد، جلوگیری به عمل می‌آورد.

 


فک‌هایی که آواز می‌خوانند
اگر شما هنگامی که دهانتان را باز و بسته می‌کنید صدای «تق‌تق» یا «خش‌خش» می‌شنوید. ممکن دچار مشکلات مفصل گیجگاهی فکی باشید. مفصل گیجگاهی فکی تنها مفصل متحرک در میان استخوان‌های سر و صورت و اتفاقاً مفصل بسیار پرکاری است. این مفصل در بین استخوان‌ فک پایین و استخوان‌های سر قرار گرفته و هربار که حرف می‌زنید، غذا می‌جوید یا دهانتان را باز می‌کنید، این مفصل را به کار می‌اندازید؛ بنابراین شما باید از این مفصل مهم بدنتان بسیار مراقبت کنید. عادت‌هایی مانند دندان‌ قروچه، فشار دادن دندان‌ها روی هم بر اثر استرس و نگرانی و همچنین جویدن یک طرفه، فشار زیادی به این مفصل وارد می‌کنند و ممکن است در طولانی‌مدت موجب آسیب مفصل و دردهای عضلات سر و گردن و صورت شوند.
تحقیقات جدید نشان می‌دهند جویدن آدامس باعث کاهش استرس و ایجاد آرامش در فرد می‌شود، اما فراموش نکنید که نباید در جویدن آدامس زیاده‌روی کنید؛ چون شاید استرس را از روی ذهن شما بردارد، ولی استرس زیادی را به این مفصل وفادار و پرکار بدن شما وارد می‌کند. علاوه بر این‌که آدامس را معمولاً یک‌طرفه می‌جویم و خود این یکی از عوامل آسیب ‌رساندن مفصل است، جویدن آدامس با فشار و نیروی زیاد در طول چندین ساعت در روز هم باعث خستگی و اسپاسم عضلات جونده صورت شما خواهد شد و مفصل گیجگاهی فکی را در معرض آسیب بعدی قرار خواهد داد. بنابراین عادت کنید که به جویدن آدامس عادت نکنید!
اگر فک‌های شما شروع به آواز خواندن و «تق‌تق» یا «خش‌خش» کرده‌اند، زیاد نگران نباشید! چون اگر مشکل دیگری غیر از این ندارید، نیاز به درمان نخواهید داشت. ولی اگر همراه این صداها در سر و صورت و گردن خود دردی را احساس می‌کنید آدامس خوردن را برای مدتی کنار بگذارید، روزی نیم ساعت با یک حوله نیمه گرم عضلات صورت خود را کمپرس کنید و فک پایین خود را ورزش دهید. اگر بعد از یک ماه همچنان مشکل شما باقی مانده بود، به دندان‌پزشک مراجعه کنید.

 


کوچولو باز آدامستو قورت دادی!
زیاد نگران نباشید، هیچ اتفاقی نخواهد افتاد. بعضی‌ها می‌گویند اگر آدامس را قورت بدهی 7 سال در شکمت خواهد ماند و شکمت مثل یک آدامس بادکنکی حسابی باد خواهد کرد! بعضی‌ها هم از چسبیدن آدامس به معده و روده نگرانند.
ولی حقیقت این است که هیچ اتفاقی پیش نخواهد آمد و معمولاً لاشه آدامس پس از چند روز از بدن دفع خواهد شد.
آدامس‌ها از 5 جزء اصلی تشکیل شده‌اند؛ شیرین‌کننده‌ها، نرم‌کننده‌ها، شیره غلات، طعم‌دهنده‌ها و در نهایت صمغ اولیه آدامس (که همان حجم اصلی آدامس را می‌سازد).
4 ماده اولیه به راحتی در حین جویدن در آب دهان حل و جذب بدن می‌شوند، اما صمغ آدامس که حل‌نشدنی است راهی یک مسافرت نه چندان طولانی در دستگاه گوارش خواهد شد و تمام مراحل هضم را طی خواهد کرد. این ماده در نهایت هضم نخواهد شد و به آسانی پس از چند روز مانند ذرت بو داده یا دانه‌های انار از بدن دفع خواهد شد.
اما باید این نکته را فراموش نکنید که اگر توده بسیار بزرگی از آدامس (مثل چند آدامس به هم چسبیده) یا آدامس‌های زیادی با فواصل زمانی کوتاه و پشت سر هم را ببلعید،‌ این کار باعث انسداد دستگاه گوارش می‌شود به عنوان مثال چندی پیش 4 عدد سکه پوشیده شد در یک غلاف آدامسی از مری یک کودک 1 ساله خارج شد.
هر صورت شما می‌توانید به راحتی به فرزندتان آموزش دهید که آدامس برای جویدن است نه قورت دادن!

ادب آدامسی
هنگام صحبت کردن آدامس نجوید. باور کنید آدامس جویدن در حین صحبت کردن منظره بسیار بدی دارد و در این حالت شما بسیار زشت و بی‌ادب جلوه می‌کنید!
در یک محیط عمومی، آدامستان را با صدای «تق‌تق» و سایر صداهای ناهنجار نجوید!
در محیط کار و یک اتاق آرام که هر کس سرش به کار خودش است، آدامستان را باد نکنید و با صدای بلند نترکانید!
به کوچولوهای عزیز آموزش دهید که آدامس فقط برای جویدن است نه از داخل دهان به طرف بیرون‌ کشیدن و دوباره داخل دهان گذاشتن. به آن‌ها بگویید هر وقت از جویدن آدامس خسته شدند، لاشه آدامس را به شما تحویل دهند تا آدامس جدیدی جایزه بگیرند!
آدامس را داخل یک تکه کوچک کاغذ درون سطل زباله بیندازید. پرت کردن آدامس کف پیاده‌رو، چسباندن آن زیر میز کلاس درس یا روی صندلی سینما، اصلاً روش‌های مناسبی برای رها شدن از دست آدامس نیستند!

 

آدامس بادکنکی
یکی از لنت‌های آدامس جویدن، باد کردن انواع بادکنکی آن است که بسیاری از افراد رکورددارهای حرفه‌ای این آدامس بادکنکی‌‌ها هستند، شما چطور؟ آدامس بادکنکی خاصیت چسبناک کمتری نسبت به آدامس‌های استاندارد دارد، به همین دلیل است که راحت‌تر با دمیدن هوا به درونش باد می‌شود.
آموزش باد کردن آدامس بادکنکی:
شما هم با باد کردن آدامس بادکنکی مشکل دارید؟ اگر چنین است روش زیر را نکته به نکته دنبال کنید، امیدواریم این بار موفق باشید:
A آدامس را بر روی سقف دهانتان به وسیله زبان صاف کنید
B آدامس را با زبان، به سطح پشتی دندان‌های جلویی بالا فشار دهید
C با نوک زبانتان، بخشی از آن را به سمت بیرون دهان فشار داده و همزمان درون بخش کش‌آمده آن بدهید.
یک حباب بزرگ‌تر:
برای این‌که بتوانید حباب بزرگ‌تری درست کنید، قبل از باد کردن آدامس 5 تا 10 دقیقه آن را کاملاً بجوید تا شیرینی‌اش از بین برود. همچنین هر چقدر آدامس را به وسیله زبانتان نازک‌تر فرم دهید، بهتر باد خواهد شد. فراموش نکنید مثل همیشه «کار نیکو کردن از پر کردن است»، به تلاشتان ادامه دهید. توجه داشته باشید که هر چه بیشتر آدامس باد کنید در این کار خبره‌تر می‌شوید! یادتان باشد که ترکیدن ناگهانی معمولاً دردسرساز است و باعث چسبیدن قطعات آدامس به اطراف دهان، نوک بینی و حتی پلک‌ و موها خواهد شد.

 

تجارب آدامس خورهای حرفه‌ای
Relax
محصول کارخانه kent و از گروه‌ آدامس‌های بدون قند است.
این آدامس توسط ایزومالت، سوربیتول، زایلیتول، مانیتول، آسپارتام شیرین شده است.
دارای طعم‌های مختلف تمشکی، توت فرنگی، شاتوت و نعناعی است.
اگر طعم‌های شیرین را می‌پسندید، نوع توت‌فرنگی و شاتوتی را به شما پیشنهاد می‌کنیم؛ خانم‌ها معمولاً این طعم را ترجیح می‌دهند.
اگر می‌خواهید دهانتان خنک شود و طعم‌های تند وتیز را ترجیح می‌دهید، انواع نعنایی و whit relax را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

 

 

Extra
‌محصول کارخانه wrigely آمریکا است.
شعار این آدامس این است: «طعم پایدار». اگر دوست دارید طعم آدامس پس از اندکی جویدن از بین نرود، این آدامس را انتخاب کنید.
Extra اولین آدامس بدون قندی است که توسط این شرکت در سال 1984، به بازار عرضه شده است و امروزه پرطرفدار‌ترین آدامس در همه کشورهای جهان است.
برای شیرین کردن Extra از قندهای رژیمی: مالیتول، مانیتول و سوربیتول استفاده شده است.
این آدامس 7 طعم متفاوت دارد که از میان آن‌ها می‌توان به طعم‌های نعناعی، دارچینی، سرد و (thin ice)... اشاره کرد.
Olips
این آدامس محصول کارخانه kent است.
Olips دارای طعم‌های توت‌فرنگی، نعنا، سیب است.
بعضی از انواع Olips، شکلات‌های مغزداری هستند که مغز شکلات آدامس با طعم‌های مختلف توت‌فرنگی، نعناع، هلو... است.
Orbit
اولین آدامس بدون قند است که به تأیید انجمن دندان‌پزشکی انگلیس رسیده است.
این آدامس با مالیتول، سوربیتول، آسپارتام شیرین شده است.
Orbit محصول کارخانه wirigley آمریکا است و در سال 2001 متولد شده است و امروزه پنجمین آدامس پرفروش جهان است.
Orbit و سایر آدامس‌های بدون قند پس از خوردن غذا موجب افزایش ترشح بزاق و خنثی کردن خاصیت اسیدهای حاصل از میکروب‌های پوسیدگی‌زا می‌شوند و میزان پوسیدگی دندان‌ها را کاهش می‌دهند.

+ نوشته شده در  پنجشنبه دوازدهم مهر 1386ساعت 7:7  توسط دکتر ارژنگ خلیلی ( Dr.Arzhang Khalili )  |