اولين آسياهاي دائمي

نخستين دندانهاي آسياب دائمي از مهمترين و کليدي ترين دندانهاي دائمي هستند . اين    دندان ها حدود ۶ سالگي در پشت ساير دندانهاي شيري مي رويند و جايگزين هيچيک از دندانهاي شيري نمي شوند . اين دندانها به دليل عدم آگاهي بسياري از والدين از زمان رويش اين دندانها و تصور غلط ايشان از شيري بودن اين دندانها ، در بسياري از موارد در سنين بسيار پائين دچار پوسيدگي مي شوند . نتايج تحقيقات مقطعي نشان مي دهد که ۹/۸۳ درصد از والدين فاقد آگاهي يا داراي آگاهي بسيار کمي در مورد دائمي بودن نخستين دندانهاي آسياب دائمي مي باشند و تنها ۵/۴ درصد از آنان از سن رويش و دائمي بودن اين دندانها آگاهند . مطالعات مقطعي انجام شده ميزان پوسيدگي اين دندانها را در کودکان ۱۲-۶ ساله حدود ۷/۳۱ درصد بيان کرده است . با توجه به شيوع بالاي پوسيدگي در اين دندان ها دادن آگاهي به والدين در مورد دائمي بودن اين دندانها توسط رسانه ها از اهميت برخوردار است . جهت پيشگيري از پوسيدگي اين دندانها علاوه بر رعايت بهداشت ( مسواک زدن ، نخ دندان ، تصوير صحيح ) استفاده از ماده اي به نام فيشور سيلانت توصيه مي شود . اين ماده ها با مسدود کردن شيارهاي سطح جونده‌ دندانهاي تازه رويش يافته ، مانع از تجمع مواد غذايي در اين شيارها و پوسيدگي آنها مي گردد .

رعايت نکات بهداشتي در مطب ها و مراکز دندانپزشکي

اطلاعات به دست آمده در مورد هپاتيت ، ايدز و ساير بيماريهاي عفوني در سالهاي اخير باعث افزايش توجه به روش هاي کنترل عفونت در دندانپزشکي گرديده است . از آنجا که در کادر دندانپزشکي امکان انتقال عفونت توسط بزاق و خون جدي است ، عدم رعايت بهداشت در مطب و مراکز دندانپزشکي ،  دندانپزشک و بيماران وي را در گروههاي در معرض خطر قرار مي دهد .

هدف از برنامه هاي کنترل عفونت در مطب و مراکز دندانپزشکي شامل اين موارد است :

1.    کاهش تعداد ميکروب هاي بيماري زاي موجود به سطحي که دفاع طبيعي بدن بتواند در مقابل آنها مقاومت نمايد .

2.    شکستن چرخه عفونت و حذف عفونت متقاطع

3.    درمان تمامي بيماران که به نحوي از پتانسيل انتقال بيماريهاي عفوني مخاطره آميز برخوردارند .

4.    حفاظت از بيماران و پرسنل در مقابل انتقال عفونت و عواقب ناشي از آن .

در برنامه کنترل عفونت ابتدا بايستي تمامي عوامل خطر ساز احتمالي را تشخيص دهيم و سپس درصدد کاهش يا حذف آنها برآييم . هدف از برنامه کنترل عفونت ؛ جلوگيري از انتقال عفونت از فردي به فرد ديگر است . اين کار شامل جلوگيري از انتقال عفونت متقاطع از يک بيمار به بيمار ديگر ، از شاغلين حرفه دندانپزشکي به بيمار و يا بر عکس مي باشد .

روش هاي کنترل عفونت شامل شستشوي صحيح دست ها ، استفاده از وسايل محافظ شخصي ( شامل دستکش ، ماسک ، عينک و ... ) ايمن سازي ، کاربرد صحيح و ايمن وسايل تيز و برنده ، استفاده صحيح از روش هاي استريل سازي ( خشک و مرطوب ) و ضد عفوني و دفع صحيح زباله هاي توليد شده در اعمال دندانپزشکي است .

-     پس از اتمام درمان در بيمار بايستي وسايل يکبار مصرف تعويض و دور ريخته شود.

-     وسايل غيريکبار مصرف ، مانند قلمها و وسايل فلزي ، نيز پس از اتمام درمان هر بيمار تعويض و در محلول ضد عفوني نگهداري مي شود تا پس از پايان شيفت کاري توسط دستگاههاي استريل کننده ( فور و اتوکلاو ) استريل گردد .

-     بهترين و موثرترين بازرسي براي مکانهايي که اعمال دندانپزشکي در آنجا انجام مي شود ، توسط خود مردم و مراجعين است .

-     مردم حتما" بايستي به مکانهايي که از کنترل عفونت و مسائل بهداشتي آن مطمئن هستند ، مراجعه کنند .

-     مردم هرگز به کساني که هيچگونه اطلاعي از کنترل عفونت و دندانپزشکي ندارند ، مراجعه نکنند .

-     بعضي از افرادي که از سالها قبل به عنوان کمک دندانپزشک تجربي و يا بهدار تجربي بدون داشتن تحصيلات دانشگاهي فعاليت مي نمايند ، فقط مجاز به پرکردگي سطحي و کشيدن دندانهاي معمولي ، آن هم با رعايت کامل اصول بهداشتي مي باشند . مردم حتي الامکان بايد از مراجعه به آنها خودداري کنند .

-     بهترين ناظر بر اجراي کيفيت خدمات دندانپزشکي خود مردم هستند .

-     آگاهي عموم مردم جهت مطالبه و خدمات با کيفيت بالا در محيطي کاملا بهداشتي بهترين روش براي ارتقاي سطح بهداشتي مراکز دندانپزشکي و ارتقاي کيفيت خدمات دندانپزشکي خواهد بود .

نحوه پيشگيري از بروز پوسيدگي دندان در سنين مدرسه ( ۱۲-۶ ساله )

پوسيدگي دندان

در سن مدرسه پوسيدگي دندانها بسيار شايع بوده و مربيان در پيشگيري از بروز آن نقش بسيار مهمي دارند ، حفظ و مراقبت از دندانها ضامن تغذيه مناسب و رشد طبيعي کودک خواهد بود .

پوسيدگي دندانها فرايندي است که با سه عامل اصلي زير در ارتباط مي باشد :

الف - ضخامت مواد در تماس با دندانها

ب - مواد قندي دريافتي در رژيم غذايي

ج - باکتريهاي اختصاصي دهاني

با از بين رفتن ميناي دندان که در نتيجه فعاليت باکتريها در اثر تخمير مواد قندي رخ مي دهد به تدريج لکه هاي سفيد رنگي به وجود آمده که در نهايت به فقدان پيشرونده بافت دندان و ايجاد پوسيدگي در آن مي انجامد .

جهت پيشگيري از پوسيدگي و فساد دندان موارد زير پيشنهاد مي گردد :

۱ - شستشوي مرتب دهان پس از هر وعده غذا خوردن

۲ - استفاده از خميردندان مناسب

۳ - مسواک زدن به روش صحيح پس از هر وعده غذا

۴ - استفاده از غذاهاي دريايي

۵ - استفاده از آب لوله کشي بهداشتي

۶ - استفاده متناوب از آب هاي معدني سالم

۷ - خودداري از مصرف غذاهاي گرم و سرد بطور همزمان

۸ - اجتناب از نوشيدن مايعات سرد به دنبال مواد غذايي گرم

۹ - مراجعه به دندان پزشک هر ۶ ماه يکبار

استفاده از مواد غذائي مناسب

- به اولياء محترم توصيه مي شود که به کودک خود در هنگام رفتن به مدرسه يک عدد ميوه پوست نکنده بدهند .

- يک ليوان شير در غذاي کودک بگنجانند .

- قبل از رفتن به مدرسه به کودک صبحانه کامل بدهند .

- مواد غذايي از نظر بهداشتي با نظارت مسئولين استفاده شود .

- به کودکان بياموزيد قبل از صرف غذا دستهاي خود را با صابون و آب جاري بشويند .

- در مدرسه هر کودکي ليوان و قاشق مخصوص خود را همراه داشته باشد .